Փայծաղի հեռացում

Սպլենէկտոմիան փայծաղի վիրաբուժական հեռացումն է։ Այն կարող է իրականացվել լապարոսկոպիկ՝ մի քանի փոքր կտրվածքներով, կամ բաց եղանակով՝ որովայնի ավելի մեծ կտրվածքով։

Որոշ դեպքերում հնարավոր է հեռացնել միայն փայծաղի ախտահարված հատվածը կամ բուժել հիմնական խնդիրը՝ պահպանելով օրգանը։

Փայծաղի հիվանդությունները կարող են արտահայտվել տարբեր ձևերով։ Փայծաղի մեծացումը ինքնուրույն ախտորոշում չէ․ անհրաժեշտ է գտնել դրա պատճառը։ Նույնը վերաբերում է փայծաղի կիստային, ուռուցքին կամ բորբոքային փոփոխություններին․ ոչ բոլոր դեպքերում է անհրաժեշտ վիրահատություն։

Ե՞րբ է անհրաժեշտ փայծաղի հեռացում

Փայծաղի հեռացումը կարող է ցուցվել, երբ օրգանի պահպանումը հնարավոր չէ կամ այն ինքնին լուրջ վտանգ է ստեղծում պացիենտի համար։

Հիմնական ցուցումներից են՝

• փայծաղի պատռվածք և շարունակվող ներքին արյունահոսություն,
• որոշ արյունաբանական հիվանդություններ, երբ այլ բուժումն արդյունավետ չի եղել,
• արտահայտված և ախտանշաններ առաջացնող փայծաղի մեծացում,
• մեծ կամ բարդացած փայծաղի կիստա,
• փայծաղի որոշ բարորակ կամ չարորակ ուռուցքներ,
• թարախակույտ կամ ծանր վարակ, որը չի վերահսկվում այլ մեթոդներով,
• որոշ դեպքերում՝ այլ օրգանների վիրահատության շրջանակում փայծաղի հեռացման անհրաժեշտություն։

Վնասվածքների դեպքում այսօր հնարավորության դեպքում առաջնահերթությունը տրվում է փայծաղը պահպանող բուժմանը։ Կայուն վիճակում գտնվող որոշ պացիենտների մոտ հնարավոր է ընդհանրապես խուսափել վիրահատությունից կամ կիրառել անոթի էմբոլիզացիա։

Փայծաղի մեծացում․ բուժում առանց հեռացման

Փայծաղի մեծացման բուժումը կախված է պատճառից։ Միայն այն փաստը, որ փայծաղը մեծացած է, սովորաբար սպլենէկտոմիայի ցուցում չէ։

Պատճառ կարող են լինել վարակները, լյարդի և արյան որոշ հիվանդություններ, հեմատոլոգիական կամ ուռուցքային վիճակներ։ Այդ դեպքերում առաջին հերթին բուժվում է հիմնական հիվանդությունը և վերահսկվում փայծաղի չափը։

Նույն մոտեցումը վերաբերում է փայծաղի կիստային և փայծաղի ուռուցքին․ միջամտության անհրաժեշտությունը որոշվում է գոյացության տեսակից, չափից, տեղակայումից, աճից և առաջացրած ախտանիշներից։

Փայծաղի հեռացման ի՞նչ տարբերակներ են կիրառվում «Նաիրի» բժշկական կենտրոնում

«Նաիրի» բժշկական կենտրոնում ընդհանուր և լապարոսկոպիկ վիրաբուժության շրջանակում իրականացվում են փայծաղի ախտաբանությունների վիրահատական միջամտություններ։ Կենտրոնում իրականացվում է նաև լապարոսկոպիկ սպլենէկտոմիայի։

Լապարոսկոպիկ սպլենէկտոմիա

Լապարոսկոպիկ եղանակով վիրաբույժը կատարում է մի քանի փոքր կտրվածք, որով որովայնի խոռոչ է ներմուծվում տեսախցիկը և վիրաբուժական գործիքները։ Փայծաղն անջատվում է շրջակա հյուսվածքներից և անոթներից, ապա հեռացվում է որովայնի խոռոչից։

Պլանային դեպքերում լապարոսկոպիկ մոտեցումը հաճախ թույլ է տալիս ավելի արագ վերականգնվել, քան բաց վիրահատությունից հետո։

Բաց սպլենէկտոմիա

Բաց վիրահատությունը կարող է անհրաժեշտ լինել ուժեղ արյունահոսության, փայծաղի շատ մեծ չափերի, ծանր վնասվածքի կամ այն իրավիճակներում, երբ լապարոսկոպիկ միջամտությունն անվտանգ կամ տեխնիկապես հնարավոր չէ։

Ինչպե՞ս է կատարվում վիրահատությունը

Սպլենէկտոմիան կատարվում է ընդհանուր անզգայացմամբ։

Լապարոսկոպիկ վիրահատության ժամանակ որովայնի պատին կատարվում են մի քանի փոքր կտրվածքներ։ Վիրաբույժը տեսախցիկի հսկողությամբ առանձնացնում է փայծաղը, փակում կամ հատում է այն սնուցող անոթները և հեռացնում օրգանը։

Բաց վիրահատության դեպքում փայծաղին հասանելիություն է ստեղծվում որովայնի ավելի մեծ կտրվածքով։
Հեռացված հյուսվածքը անհրաժեշտության դեպքում ուղարկվում է հյուսվածաբանական հետազոտության։

Նախապատրաստում սպլենէկտոմիային

Պլանային վիրահատությունից առաջ գնահատվում է պացիենտի ընդհանուր վիճակը և փայծաղի ախտաբանության պատճառը։

Հետազոտությունները կարող են ներառել՝

• արյան ընդհանուր և կենսաքիմիական հետազոտություններ,
• արյան մակարդելիության ցուցանիշներ,
• որովայնի ՈւՁՀ, ՀՏ կամ ՄՌՏ՝ ըստ ցուցման,
• սրտի և շնչառական համակարգի նախավիրահատական գնահատում։

Փայծաղի հեռացումից հետո բարձրանում է որոշ ծանր վարակների ռիսկը։ Այդ պատճառով պլանային սպլենէկտոմիայի դեպքում հատկապես կարևոր են պնևմոկոկի, մենինգոկոկի և Haemophilus influenzae type b-ի դեմ անհրաժեշտ պատվաստումները։ Հնարավորության դեպքում դրանք կատարվում են վիրահատությունից առնվազն 14 օր առաջ։

Հակացուցումներ

Եթե սպլենէկտոմիան անհրաժեշտ է կյանքին սպառնացող արյունահոսությունը դադարեցնելու համար, վիրահատությունը կարող է լինել անհետաձգելի և բուժման այլընտրանք չունենալ։

Պլանային միջամտությունը կարող է հետաձգվել, օրինակ, ակտիվ վարակի, չկարգավորված արյան մակարդելիության խանգարման կամ ընդհանուր ծանր վիճակի դեպքում, մինչև հնարավոր լինի նվազեցնել վիրահատական ռիսկերը։

Շատ մեծ փայծաղը կամ նախկին վիրահատություններից առաջացած արտահայտված կպումները միշտ չէ, որ հակացուցում են վիրահատությանը, սակայն կարող են ազդել լապարոսկոպիկ կամ բաց եղանակի ընտրության վրա։

Վերականգնում փայծաղի հեռացումից հետո

Լապարոսկոպիկ սպլենէկտոմիայից հետո հիվանդանոցում մնալու ժամանակը հաճախ ավելի կարճ է, քան բաց վիրահատությունից հետո։ Լապարոսկոպիկ միջամտությունից հետո ընդհանուր վերականգնումը սովորաբար տևում է մի քանի շաբաթ, իսկ բաց վիրահատությունից հետո կարող է հասնել մոտ 6 շաբաթվա։

Վերականգնման շրջանում սովորաբար խորհուրդ է տրվում՝

• աստիճանաբար ավելացնել ֆիզիկական ակտիվությունը,
• առաջին շաբաթներին չբարձրացնել ծանր իրեր,
• խուսափել ինտենսիվ մարզումներից մինչև վերքի ապաքինումը,
• հետևել վիրահատական վերքի վիճակին,
• ընդունել նշանակված դեղերը և պահպանել պատվաստումների պլանը։

Հնարավոր բարդություններից են արյունահոսությունը, վիրահատական կամ այլ վարակները, թրոմբոզը և հարակից օրգանների վնասումը։ Երկարաժամկետ առումով ամենակարևոր առանձնահատկությունը ծանր վարակների նկատմամբ բարձրացած ռիսկն է։

Բարձր ջերմությունը կամ վարակի արտահայտված նշանները փայծաղի հեռացումից հետո պետք չէ անտեսել, քանի որ առանց փայծաղի որոշ վարակներ կարող են արագ զարգանալ։

Սննդակարգ՝ փայծաղի հեռացումից հետո

Փայծաղի հեռացումից հետո հատուկ մշտական սննդակարգ անհրաժեշտ չէ։ Վիրահատությունից հետո սնունդը վերականգնվում է աստիճանաբար, իսկ հետագայում կարելի է պահպանել սովորական հավասարակշռված սննդակարգ։

Առաջին շրջանում խորհուրդ է տրվում ընդունել փոքր չափաբաժիններով սնունդ և ընտրել հեշտ մարսվող մթերքներ։ Բավարար հեղուկի, սպիտակուցի, բանջարեղենի և մրգերի ընդունումը նպաստում է ընդհանուր վերականգնմանը։

Փայծաղի վիրաբուժական բուժում «Նաիրի» բժշկական կենտրոնում

«Նաիրի» բժշկական կենտրոնում փայծաղի ախտաբանությունների վիրաբուժական բուժումն իրականացվում է Ընդհանուր և լապարոսկոպիկ վիրաբուժության ծառայության շրջանակում։ Կենտրոնում կատարվում են լապարոսկոպիկ վիրահատություններ, այդ թվում՝ սպլենէկտոմիա։

Միաժամանակ յուրաքանչյուր դեպքում նպատակահարմարությունը գնահատվում է նաև օրգանի պահպանման տեսանկյունից։ «Նաիրի» բժշկական կենտրոնում իրականացվել են փայծաղապահպան լապարոսկոպիկ միջամտություններ, այդ թվում՝ փայծաղային զարկերակի խոշոր անևրիզմայի վիրահատություն՝ առանց փայծաղի հեռացման։

Գրանցվելու համար կարող եք զանգահարել 89 00 հեռախոսահամարին կամ այցելել «Նաիրի» բժշկական կենտրոն՝ Պարոնյան 21 հասցեով։